In het hart van Salland ligt het bruisende centrum van Raalte – een plek met historie, karakter en ambities. Na de succesvolle herinrichting van De Grote Markt en De Plas, ligt de volgende stap voor de deur: de opknapbeurt van de entrees, winkelstraten en steegjes van het centrum. Wat opvalt is dat de plannen zwaar inzetten op vergroening, hergebruik van materialen, verbetering van de openbare ruimte en het vergroten van leefbaarheid. Maar waar de toekomstplannen enthousiasme oproepen, klinken ook kritische geluiden – vooral vanwege de forse financiële tekorten waar de gemeente de komende jaren mee kampt.

Van grijs naar groen: de plannen van vergroening Raalte centrum

Wie de eerste schetsen van IAA Architecten bekijkt, ziet het meteen: het centrum van Raalte ondergaat een transformatie waarbij groen centraal staat. De verharding maakt plaats voor plantvakken, geveltuintjes, slingerende borders en nieuwe bomen. Lichtslingers boven de straten, banken om op te rusten en bredere trottoirs moeten bijdragen aan een aantrekkelijkere beleving voor inwoners, bezoekers en ondernemers.

Volgens wethouder Breun Breunissen zit de kracht van het plan in “meerdere kleine aanpassingen die samen een groot verschil maken.” De entrees, zoals de Herenstraat en de Marktstraat, worden opgewaardeerd met nieuwe verlichting, meer planten en duurzame materialen. De winkelstraten – die op het eerste oog misschien niet slecht ogen – worden subtiel aangepakt om het geheel visueel en functioneel meer samenhang te geven. Ook de steegjes, vaak vergeten plekken in een stadsplan, krijgen een nieuwe bestemming als groene verbindingsroutes.

Meedenken met de toekomst

Wat dit project bijzonder maakt, is de intensieve betrokkenheid van de inwoners. Meer dan 1.500 mensen – ondernemers, bewoners en geïnteresseerden – leverden ideeën aan voor de herinrichting. De gemeente heeft deze input serieus genomen en verwerkt in drie varianten:

• Basisvariant (€350.000): beperkte vergroening en kleine aanpassingen.
• Middenvariant (€900.000): hergebruik van materialen, meer groen, esthetische verbeteringen.
• Dure variant (€1.700.000): volledige vernieuwing van bestrating, maximaal groen en nieuwe inrichting.

Het college van B&W geeft de voorkeur aan de middenvariant, omdat deze volgens hen de beste balans biedt tussen impact en betaalbaarheid. Voor de verdere uitwerking is inmiddels €75.000 beschikbaar gesteld.

Maar hoe verstandig is deze investering eigenlijk – zeker nu blijkt dat de gemeente Raalte de komende jaren een totaal begrotingstekort van €16,7 miljoen euro verwacht?

Een groen centrum van Raalte tegen rode cijfers

De plannen voor vergroening en vernieuwing zijn zonder twijfel ambitieus en toekomstgericht. Maar als we de begrotingscijfers naast de ontwerpen leggen, rijst al snel de vraag of dit het juiste moment is om dergelijke bedragen te reserveren voor ruimtelijke kwaliteit.

Uit een rapport van accountant BDO blijkt dat Raalte tussen 2024 en 2028 te maken krijgt met structurele tekorten. De oorzaak ligt onder andere in het terugschroeven van de bijdrage vanuit het Rijk (vanaf 2026), gestegen kosten voor jeugdzorg en Wmo, en de beperkte mogelijkheid om gemeentelijke belastingen te verhogen. De zogenoemde belastingcapaciteit van Raalte ligt op 95%, wat betekent dat de gemeente nauwelijks ruimte heeft om extra inkomsten te genereren via belastingen.

Hoewel de financiële buffer van Raalte redelijk gezond lijkt (49 cent eigen vermogen per euro bezittingen) en de schuldenlast in verhouding meeviel in 2022, zijn de komende jaren geen rooskleurig scenario. De investeringen in het centrumproject, die afhankelijk zijn van politieke keuzes en de begroting in november 2025, moeten daarom kritisch worden afgewogen.

Klimaatadaptatie vs. financiële realiteit in Raalte

De vergroening van het centrum is niet alleen een esthetische keuze. De plannen spelen ook in op klimaatadaptatie. Meer groen betekent:

• Betere wateropvang bij extreme regenval.
• Vermindering van hittestress tijdens zomerse piekdagen.
• Bevordering van biodiversiteit in een versteende omgeving.
• Verhoogde verblijfskwaliteit voor bewoners, bezoekers en ondernemers.

Het zijn allemaal urgente thema’s, zeker in een tijd waarin klimaatverandering ook in kleinere gemeenten voelbaar wordt. Maar deze voordelen komen met een prijskaartje. En die prijs moet wel betaald worden uit een toch al kwetsbare begroting.

Veiligheid, zitplekken en fietsbeleid

Behalve vergroening zijn ook andere aspecten belangrijk in de herinrichting:

• Verlichting wordt verbeterd om sociale veiligheid te verhogen.
• Bankjes en zitplekken worden toegevoegd om het centrum gastvrijer te maken, zeker voor ouderen en mensen die slecht ter been zijn.
• Fietsoverlast moet worden aangepakt. Fietsers rijden nu vaak te hard door het centrum. Door smallere paden en duidelijke zones hoopt de gemeente dit gedrag te ontmoedigen. Tegelijk moeten er voldoende fietsenstallingen komen om chaos te voorkomen.

Deze onderdelen zijn essentieel voor een leefbare en toegankelijke binnenstad, maar brengen eveneens kosten met zich mee – structureel, want onderhoud is een doorlopende verplichting.

Timing: een cruciaal aandachtspunt

Een ander aandachtspunt is de timing van het project. De eerste werkzaamheden staan gepland voor het voorjaar van 2026. Precies het jaar waarin de bijdrage van het Rijk fors afneemt, waardoor veel gemeenten – waaronder Raalte – de broekriem moeten aanhalen. De vraag is of het verantwoord is om dan een investering van bijna een miljoen euro (of meer) te doen in een centrumverfraaiing, hoe belangrijk die ook mag zijn voor de leefomgeving.

Tegelijk stelt de gemeente dat dit moment juist ook kansen biedt: als werkzaamheden worden gecombineerd met gepland onderhoud aan riolering of nutsvoorzieningen, kunnen kosten gedeeld of beperkt worden. Dat vraagt echter om strakke regie en transparante communicatie.

Politieke keuzes in Raalte en burgerinspraak

De gemeenteraad speelt een sleutelrol in het verdere verloop van dit dossier. Tijdens de begrotingsbehandeling in november 2025 wordt besloten of er geld beschikbaar wordt gesteld voor uitvoering van de plannen. De input van inwoners tijdens de inloopbijeenkomst op 14 mei 2025 zal hierin ook worden meegenomen.

De gemeente wil transparantie en participatie vooropstellen – een waardevolle houding. Maar het is zaak dat inwoners niet alleen mogen meepraten over wát er verandert, maar ook over óf het wel moet gebeuren, en tegen welke prijs.

Een leefbare kern is meer dan groen

De ambitie om van Raalte een aantrekkelijke, toekomstbestendige en leefbare kern te maken is nobel en noodzakelijk. Maar een leefbare stad is meer dan groene borders en zitbankjes. Het vereist ook gezonde financiën, stabiele voorzieningen, en slimme keuzes over prioriteiten. Zeker in economisch onzekere tijden moeten projecten niet alleen mooi, maar ook verantwoord zijn.

Het centrumplan voor Raalte laat zien wat er mogelijk is als bewoners, gemeente en ontwerpers samenwerken. De vergroening draagt bij aan klimaatadaptatie, leefbaarheid en visuele aantrekkingskracht. Maar de financiële realiteit mag niet worden genegeerd. Met een structureel begrotingstekort van €16,7 miljoen in het vooruitzicht, is het essentieel dat elk project – hoe goedbedoeld ook – onder het vergrootglas wordt gelegd.

De gemeente staat voor een dilemma: investeren in de toekomst of kiezen voor financiële voorzichtigheid. In november 2025 weten we welke kant Raalte op beweegt. Tot die tijd is het aan de inwoners om hun stem te laten horen – op de inloopavond, via inspraak, of gewoon in gesprek met hun raadsleden.