Het kruispunt Bos bij Raalte, waar de N35 en N348 samenkomen, is al jarenlang een frustrerend verkeerspunt voor duizenden dagelijkse weggebruikers. Ooit bedoeld als een centrale verbinding tussen Zwolle en Twente, is het inmiddels een symbool geworden van bestuurlijke traagheid, oplopende kosten en politieke onmacht. Hoewel er tientallen onderzoeken, plannen en overleggen zijn geweest, is er nog steeds niets veranderd aan de situatie ter plekke. Hoe kan dat?

Kruispunt Bos: een dossier dat al sinds 2009 sleept

De roep om verbetering van de N35 rond Raalte is niet nieuw. Al in 2009 besloot de gemeenteraad dat de weg bij Raalte het liefst verdiept moest worden aangelegd. Ook werd opgeroepen tot een totaalplan, waarin de veiligheid, fietsvoorzieningen en verbinding tussen verschillende delen van Raalte zouden worden meegenomen. Duidelijk was: dit knelpunt moest aangepakt worden. Toch staat men anno 2025 nog altijd in de file.

Een berg aan onderzoeken – en nog geen schop in de grond

In de afgelopen jaren zijn er meerdere grootschalige onderzoeken gedaan. In 2020 concludeerde een verkeerskundig rapport dat de kruispunten op dit traject – en vooral kruispunt Bos – al het verkeer amper aankunnen. De verkeersdruk is hoog, vooral in de spitsuren, en de wachtrijen lopen vaak op tot ver boven de 1,5 kilometer. Kop-staartbotsingen komen regelmatig voor, en fietsers en voetgangers kunnen de weg nauwelijks veilig oversteken.

In 2021 volgde een verkeersveiligheidsanalyse die bevestigde dat de situatie gevaarlijk is. Er is geen fysieke scheiding tussen rijrichtingen, bomen staan dicht op de weg, en de oversteekmogelijkheden zijn beperkt. Ook bij de spoorwegovergang in Mariënheem zijn de risico’s groot.

Een nieuw haalbaarheidsonderzoek van begin 2024 wees opnieuw op problemen. De meest kansrijke oplossing, aldus het rapport, is de aanleg van een rondweg bij Mariënheem. Opmerkelijk genoeg werd kruispunt Bos in die uitkomst volledig buiten beschouwing gelaten.

Te weinig geld voor Kruispunt Bos, te veel wensen

Een van de grootste struikelblokken: geld. In eerste instantie werd er zo’n 50 miljoen euro begroot voor een verbetering van het kruispunt, bijvoorbeeld door middel van een viaduct of klaverblad. Al snel bleek dit bedrag veel te laag. Nieuwe ramingen lopen op tot boven de 80 miljoen, en sommige scenario’s – zoals een verdiepte tunnel – zouden zelfs richting de 150 miljoen gaan.

De kosten lopen op door stijgende prijzen voor materialen, benodigde grond en extra maatregelen voor fietsers. Alleen al een veilige fietsbrug zou 2 tot 8 miljoen euro extra kosten. Het gevolg: de plannen zijn voorlopig in de ijskast gezet. Zolang er geen extra geld komt vanuit Rijk of provincie, wordt er niets uitgevoerd.

Politiek veel woorden, weinig daden

Op lokaal niveau is er veel discussie. Partijen zoals BurgerBelangen en de VVD spreken zich luid en duidelijk uit over het gebrek aan voortgang. BurgerBelangen is fel tegen de voorgestelde oplossingen, zoals het kwart-klaverblad of een tunnel, maar komt zelf ook niet met een concreet alternatief. Er wordt gesproken over een “groene oplossing”, maar een uitgewerkt plan met kostenraming en tijdspad ontbreekt.

De VVD zet vooral in op een extra fietsverbinding bij het kruispunt. De coalitiepartijen in de gemeenteraad lijken verdeeld, terwijl de provincie en het Rijk elkaar aankijken voor een oplossing. Tweede Kamerleden hebben vragen gesteld, maar de minister kon slechts melden dat er “geen budget beschikbaar is”.

Verkeersdruk stijgt verder door afsluiting N337

De situatie is de afgelopen weken alleen maar verslechterd. Sinds 10 maart is de N337 tussen Zwolle en Wijhe dicht vanwege groot onderhoud. Al het doorgaande verkeer wordt omgeleid via Raalte – en dus ook over kruispunt Bos.

De gevolgen zijn voorspelbaar en pijnlijk: lange files, extra ongevallen en frustratie onder bewoners. In de ochtendspits loopt de wachttijd op tot drie kwartier. Logistieke bedrijven klagen over hogere transportkosten, hulpdiensten komen moeilijker door en inwoners mijden de route als het even kan.

Wat zijn de mogelijke oplossingen?

Er zijn verschillende opties onderzocht. Hieronder een overzicht:

• Kwart-klaverblad: relatief compacte oplossing, maar duur en niet geliefd bij bewoners vanwege verwachte geluids- en zichtoverlast.
• Viaduct: technisch haalbaar, maar ingewikkeld in de uitvoering. Hoge bouwdiepte vereist, wat de kosten opdrijft.
• Rondweg Mariënheem: zou het doorgaand verkeer buiten Bos om leiden, maar helpt de barrièrewerking bij het kruispunt zelf niet.
• Tunnelvariant: erg duur en sociaal onveilig, bijvoorbeeld voor fietsers en voetgangers.
• Fietsbrug of onderdoorgang: veilig, maar prijzig en lastig inpasbaar in het huidige ontwerp.

De meeste varianten worden door experts als technisch haalbaar beschouwd, maar zonder extra financiering blijft het papierwerk. De enige variant met een positieve kosten-batenverhouding is de rondweg, maar die verlegt slechts het probleem en biedt geen oplossing voor de dorpsbewoners van Raalte die dagelijks via Bos reizen.

Waarom gebeurt er dan niets?

De kern van het probleem is een combinatie van geldgebrek, bestuurlijke verdeeldheid en een gebrek aan regie. Rijkswaterstaat en de provincie Overijssel moeten samenwerken, maar schuiven de verantwoordelijkheid soms naar elkaar. De gemeente Raalte wil wel, maar heeft onvoldoende budget.

Daarnaast ontbreekt er een helder voorkeursscenario met breed draagvlak. Terwijl experts pleiten voor een mix van maatregelen (bijvoorbeeld een viaduct met parallelle fietsroute), blijven bestuurders elkaar vasthouden in discussies over de “beste oplossing”.

Ondertussen lopen de kosten op en de verkeersdruk verder uit de hand.

Wat moet er nu gebeuren met Kruispunt Bos?

Volgens veel betrokkenen is er maar één oplossing: actie. Dat betekent dat de betrokken overheden de handen ineen moeten slaan en een realistisch plan opstellen – met duidelijke keuzes, financiële afspraken en een tijdspad. Niet alles kan, maar niets doen is geen optie meer.

Daarnaast moet de stem van bewoners zwaarder gaan wegen. Tot nu toe voelen veel mensen zich niet gehoord. Participatie lijkt vooral een formaliteit geweest, in plaats van een echte kans om mee te denken. Dat moet anders.

Tot slot is er behoefte aan politieke moed. Iemand moet opstaan en zeggen: “Wij gaan dit doen – en zo gaan we het doen.” Tot die tijd blijft kruispunt Bos een dossier vol vertraging, frustratie en gemiste kansen.

Conclusie

Wat er gebeurt – of juist níet gebeurt – rond het kruispunt Bos, is tekenend voor veel infrastructurele projecten in Nederland. Te veel plannen, te weinig actie. Te veel belangen, te weinig keuzes. Ondertussen staan mensen in de file, vinden er ongevallen plaats en verslechtert de leefbaarheid van Raalte.

Zolang er geen concrete stappen worden gezet, zal het kruispunt het gesprek van de dag blijven – maar niet op een positieve manier.

Roalte.nl blijft dit dossier op de voet volgen. Heb jij ervaringen met kruispunt Bos? Deel ze via redactie@roalte.nl.